Ten eerste, wat achtergrondinformatie. Ik ben genderfluïde, en voor de eerste jaar of zo dat ik het wist, dacht ik aan mijn fluïditeit als op een tweeassige schaal, zoals in deze grafiek:

Een vierkant met twee assen, de x-as van 'mannelijk' tot 'vrouwelijk' en de y-as van 'geen gender' naar 'toch gender'.

Een as van mannelijk tot vrouwelijk en nog een van geen gender tot toch gender. Simpel. Dat model diende me goed en paste goed bij mijn ervaringen, zoals de Engelse voornaamwoorden die ik het liefst gebruik — mijn gebruikelijke test om uit te vinden hoe ik me voel op een bepaald moment. Maar toen dacht ik:

Ja, maar… klopt dat echt? Het werkt oké voor "he", "she", en "they", maar als ik mijn niet-standaard voornaamwoorden gebruikt, dan gaat het allemaal kapot. Wat in hemels-en-aardesnamen bedoelt het for mijn gender als ik "vem" wil heten?

Vanuit deze frustratie kwam...

De genderpiramide

En viervlak met de volgende vier punten: Mannelijk, vrowelijk, agender, en vetrois.

De genderpiramide heeft niet twee assen, maar vier púnten: mannelijk, vrouwelijk, agender, en iets helemaal anders van de andere drie dat ik, bij gebrek aan een beter alternatief, „vetrois” heb genoemd.

Waarom vetrois?

De term komt van het niet-standaard Engels voornaamwoord ve and het Frans woord trois („drie”). Je kan het zowel als zelfstandig naamwoord en als werkwoord gebruiken: Zowel „een vetrois mens” als „een mooie vetrois”.

Ik heb vetrois boven andere termen om veelvoudige redenen gekozen. Niet-binair was niet specifiek genoeg; het kan me altijd beschrijven. Ik wou niet specifieke culturele termen voor andere genders co-opteren, bij nader inzien paste noch androgyne noch neutrois, en ik wou niks dat met -gender eindigde gebruiken. Dus moest ik een nieuwe woord munten!

Nader het mannelijk punt gebruik ik „hij”; nader het vrouwelijk punt gebruik ik „zij”, en „die” is bijna altijd oké tenzij ik een van de muren omarm. Nader het vetrois punt — ach, ja, daar heb ik geen idee hoe ik genoemd wil zijn in het Nederlands. Misschien “xij”, “xer”, en “xaan”? Het is niet mooi, maar…

De genderpiramide heeft nog wat eigenaardigheiden, want een uitsplitsing van het ingewikkeld rijk menselijke gender naar een kleine aantal assen zal altijd iets te wensen overlaten — maar volgens mij is dat oké.